نقد و نظر
به اشتراک بگذارید :
نکاتی درباره اسکار امسال و سینمای ایران

نکاتی درباره اسکار امسال و سینمای ایران


تاریخ : ۱۳۹۴/۰۷/۰۴     منبع : وب سایت تخصصی سینمایی سینمانگار
مهرزاد دانش: در بین فیلم‌های عمومی سینمای ایران، کم‌تر اثری را می‌توان یافت که قابلیت‌های حضور در این محفل را دارا باشد؛ چرا که از اساس به خاطر ساختار ضعیف سینمایی‌شان مورد اقبال واقع نمی‌شوند، یا به دلیل فاصله‌شان از مناسبات نمایش و پخش بین‌المللی قابلیت مطرح شدن پیدا نمی‌کنند، یا اصلاً آن قدر با زبان جهانی سینما فاصله دارند و از پوسته‌ی بومی خود بیرون نیامده‌اند که عملاً به فقدان ارتباط با مخاطب غیرایرانی می‌انجامند.


مهرزاد دانش


هر سال هرچه به روزهای آخر شهریور نزدیک‌تر می‌شویم، موج التهاب برای دانستن عنوان فیلمی که قرار است به آکادمی اسکار ارسال شود بیش‌تر می‌شود. بعد از چند هفته‌ سکوت، دیروز نخستین گزارش هیات معرفی فیلم ایرانی به فرهنگستان علوم و هنرهای سینمایی منتشر شد. این ایراد همواره به مناسبات و فرایند انتخاب فیلم جهت معرفی به آکادمی اسکار در کشورمان وارد است و همیشه کمیته‌ی مربوطه، آن قدر دیر تشکیل می‌شود که پتانسیل حاشیه‌های بی‌مورد را بالا می‌برد؛ حاشیه‌هایی که اغلب هم غیرسینمایی هستند و عمدتاً یا از دل مناسبات سیاسی و جناحی برمی‌خیزد یا رقابت‌های (اگر نگوییم حسادت‌های) صنفی. در این یادداشت قصد بر آن است که نگاهی گذرا به پتانسیل‌های سینمای ایران برای اسکار، فارغ از رویکردهای غیرسینمایی و جناحی/ ایدئولوژیک افکنده شود.

فیلم‌هایی که از ماه مهر سال گذشته تا مهر امسال اکران عمومی شده‌اند، در چند دسته‌ی کلی قرار می‌گیرند: فیلم‌های به‌اصطلاح متعلق به سینمای بدنه، فیلم‌های گروه هنر و تجربه، و فیلم‌هایی که در ادبیات سینمایی ایران از آن‌ها به عنوان فیلم‌های فاخر یاد می‌شود. این تقسیم‌بندی از آن رو مورد یادآوری قرار گرفته است که معمولاً بسیاری از تحلیل‌های جاری، فارغ از سلیقه‌های حاکم بر مناسبات اسکار و نیز پیش‌زمینه‌های ورود به مراحل رقابتی‌اش انجام می‌گیرد و از همین رو هم اغلب ناقص و غلطند. بر خلاف بسیاری از تصورات جاری (حتی بین اهالی سینمای ایران) اسکار جشنواره نیست که فیلم‌ها در یک دوره‌ی دوهفته‌ای یا ده‌روزه برای عموم علاقه‌مندان و داورانی معدود به نمایش درآیند، بلکه محفلی آکادمیک است که از سوی گروه پرجمعیت چندهزار نفره‌ی اعضای آن (شامل سینماگران و رسانه‌پردازان) فیلم‌ها بر مبنای میزان اعتبار بین‌المللی‌شان در امور نمایش عمومی و پخش و با سابقه‌ی اکران در قبل از موعد مقرر ارسال و معرفی، مورد بررسی قرار می‌گیرند. پس این انتظار که ما باید فیلم‌هایی را بفرستیم که بتواند بر تماشاگران اسکار(!) تأثیر بگذارد و پیام جهانی‌مان را دریابند از اساس غیرواقع‌بینانه و ناشی از بی‌اطلاعی گوینده‌اش از مناسبات این محفل سینمایی است. یک فیلم باید قبل از اسکار بتواند تأثیر جهانی‌اش را گذاشته باشد تا بعداً ظرفیت حضور در رقابت‌های اسکار را پیدا کند، نه این‌که اول در اسکار تماشاگر بیابد و بعداً موج بین‌المللی برانگیزد.

در بین فیلم‌های عمومی سینمای ایران، کم‌تر اثری را می‌توان یافت که قابلیت‌های حضور در این محفل را دارا باشد؛ چرا که از اساس به خاطر ساختار ضعیف سینمایی‌شان مورد اقبال واقع نمی‌شوند، یا به دلیل فاصله‌شان از مناسبات نمایش و پخش بین‌المللی قابلیت مطرح شدن پیدا نمی‌کنند، یا اصلاً آن قدر با زبان جهانی سینما فاصله دارند و از پوسته‌ی بومی خود بیرون نیامده‌اند که عملاً به فقدان ارتباط با مخاطب غیرایرانی می‌انجامند. اکثر قریب به اتفاق این آثار در سینمای ایران هم چندان مورد استقبال فضاهای تخصصی/ تحلیلی قرار نگرفته‌اند. از بین فیلم‌های مطرح این گروه می‌توان به قصه‌ها (رخشان بنی‌اعتماد)، شیار۱۴۳ (نرگس آبیار)، دوران عاشقی (علیرضا رییسیان) و رخ دیوانه (ابوالحسن داودی) اشاره کرد که متأسفانه هر یک نقص‌هایی دارند. قصه‌ها اگرچه برخی اپیزود‌هایش عالی هستند، اما افت شدید در اپیزودهایی دیگر باعث تردید در انتخاب می‌شود، اگرچه موضوعی که فیلم‌ساز در اثرش دنبال می‌کند، ظرفیت زیادی در جذب سلیقه‌های اسکاری دارد. شیار۱۴۳ با توجه به نگاه جدیدی که در سینمای ایران به عرصه‌ی جنگ و خانواده‌های قربانیان جنگ دارد و نیز با عنایت به فضای ویژه‌ای که در ارتباط با زنان در ساحت جنگ تدارک دیده است و هم‌چنین ساختار مینی‌مال اثر، می‌تواند بسیار قابل‌توجه باشد، ولی افزوده‌های بی‌ربط ماورایی که یک‌پارچگی متن را مخدوش ساخته است، استفاده‌ی نامناسب از تمهید روایی مصاحبه، و مخصوصاً لحن سانتی‌مانتال و سطحی اواخر فیلم، ارزش‌های اثر را تقلیل می‌دهد. دوران عاشقی صرفاً قصه‌ای پرتعلیق را تعریف می‌کند که نمی‌تواند از سطح به عمق ماجرا‌ها برسد و رخ دیوانه نیز به رغم خوش‌ساختی ظاهری‌اش، گرفتار آفت لحن دوپاره‌ی متن و فرجام نامناسبش است. از این بین قصه‌ها به دلیل پشتوانه‌ی قوی‌تر جهانی‌اش در مناسبات اکران و جشنواره‌ای، قابلیت بیش‌تری دارد، ضمن آن‌که موفقیت‌های جشنواره‌ای شیار۱۴۳ را در برخی کشورهای خارجی نباید از نظر دور نگه داشت.

فیلم‌های گروه هنر و تجربه از آن‌جا که لحنی غیرکلاسیک را در روایت و ساختارشان برگزیده‌اند، چندان جایی در ذائقه‌های عمدتاً کلاسیک‌پسند حاکم بر اسکار ندارند. بنابراین متأسفانه فیلم‌های خوبی مثل پرویز (مجید برزگر) و سیزده (هومن سیدی) و تا حدی در دنیای تو ساعت چند است؟ (صفی یزدانیان) را نمی‌توان در فهرست گنجاند. اما در این بین فیلم ماهی و گربه (شهرام مکری) یک استثناست. این فیلم با توجه به رویکرد پست‌مدرنیستی‌اش در ارجاع به مایه‌های آشنای سینمایی و نگاه خلاقانه‌ای که به ژانر وحشت افکنده است و ساختار بصری/ متنی‌اش در فضایی هولوگرافیک و سیال، با اتکا به موفقیت‌های قابل‌توجه بین‌المللی‌اش، می‌تواند امید زیادی را در جلب نگاه اسکاری‌ها به خود بیافریند. این فیلم در ساختار سینمای ایران، فضای کاملاً جدیدی دارد و از نمونه‌هایی که تا به حال مخاطب خارجی از سینمای ما دیده است، متفاوت است. سلیقه‌ی اسکاری‌ها اگرچه به حوزه‌های متعارف سینمایی نزدیک است، ولی اگر فیلمی بتواند با ساختاری غیرهالیوودی جذابیت‌های تأمل‌برانگیز داشته باشد احتمال موفقیتش در اسکار کم نیست، کما این‌که چند سال قبل فیلم نامتعارف عشق میشاییل هانکه هم توانست به این موفقیت دست یابد.

در بین فیلم‌های فاخر و پرخرج، تنها عنوانی که می‌توان جست‌و‌جو کرد، محمد رسول‌الله ص است؛ فیلمی که برخی دولتمردان هم مشتاق ارسالش به اسکار هستند. این اثر در عین موضوع بسیار محترمی که دارد و با وجود هزینه‌های فراوان و جلوه‌های بصری‌اش در امر صحنه‌آرایی و جلوه‌های ویژه و فیلم‌برداری و... کم‌ترین پتانسیل را در ماجرای اسکار داراست؛ اول این‌که فیلم‌های تاریخی/ مذهبی خارجی هم سابقه‌ی موفقیت در مناسبات اسکار را ندارند؛ دوم این‌که فیلم به لحاظ روایت‌پردازی و داستان‌گویی و شخصیت‌پردازی ضعیف است، سوم آن‌که در بخش خارجی اسکار بیش از آن‌که جلوه‌های ویژه و صحنه‌های شگفت‌انگیز جلب توجه کنند، نگاه‌های بدیع و خلاقیت‌های هنری مورد عنایت است (امری که در این فیلم چندان به چشم نمی‌آید) و چهارم آن‌که فیلم در تنها حضور خارجی‌اش در جشنواره‌ی مونترال، موفقیت سینمایی‌ای کسب نکرده است و منتقدان شاخص و معتبر هم درباره‌اش تحلیل مثبتی ارائه نداده‌اند و عمده‌ی بازتابش به برخی مقالات ژورنالیستی درباره اختلافات تشیع و تسنن درباره فیلم برمی‌گردد که هیچ ربطی به بحث‌های سینمایی و هنری ندارد.

در بین گزینه‌های سینمای ایران برای اسکار امسال، به نظر می‌رسد به‌ترتیب سه فیلم ماهی و گربه، قصه‌ها و شیار۱۴۳ احتمال موفقیت بیش‌تری دارند. قاعدتاً اگر فیلم خانه‌ی پدری کیانوش عیاری با سوءتدبیر متولیان اکرانی دو روزه پیدا نمی‌کرد و می‌توانستند دست‌کم تا هفت روز اکرانش را پابرجا نگه دارند، در صدر این فهرست قرار داشت. خانه‌ی پدری که سوخت، ‌ای کاش تصمیم‌گیرندگان اسکار امسال، پتانسیل‌های دیگر را با انتخابی نا‌به‌جا نسوزانند.


منبع: مجله فیلم


 
نظر خود را ثبت کنید
نام
آدرس ایمیل
نظرات ثبت شده
تاریخ : ۱۳۹۴/۰۷/۱۳
شهاب
با سلام خدمت اقای دانش برعکس ایشون که میگن که فیلم محمد نگاه بدیع و خلاقانه ای نداره به نظرم نقطه قوت فیلم محمد نگاه متفاوت و خلاقانه ای که داراست و من به شخصه توژانر تاریخی هیچ فیلمی رو اصلا شبیه به روایت پردازی فیلم محمد نمیبینم و احساس میکنم مجیدی و گروهش با این اثر متفاوتی که خلق کرده یه نو روایت نوع خلاقانه و بسیار متفاوتی رو به نمایش گذاشته که این واقعا عالیه و همین نقطه قوت فیلم محمد و مجیدی با خلق این اثر نشون داد که نه تنها از نمونه های مطرح خارجی الگو نگرفته بلکه با تکیه بر هوش خودش و همچنین با استفاده از نوع روایت پردازی خاص مخصوص مجیدی همینطور که در فیلمای سابقش دیدیم یه نوع روایت پردازی خاص رو تو این فیلم به وجود اورده که ساختار موجود تو این ژانر تو سینمای دنیا میشکنه و یک راه جدیدی رو باز میکنه
و به نظرم بسیار هم موفق عمل میکنه
در سایر رسانه‌ها
» نهادها و ارگان‌های مختلف کشمکش را کنار بگذارند و برای حمایت از سینما با یکدیگر همراه شوند / شبکه‌های ماهواره‌ای تیزر فیلم‌های ما را مجانی پخش می‌کنند و این موضوع نباید باعث ایجاد محدودیت برای هنرمندان در داخل کشور شود
» برد پیت با همکاری دیزنی پروژه «دکتر کیو» را کلید زد
» انجمن کارگردانان آمریکا نامزدهای برترین‌های سال 2015 خود را معرفی کرد
» شکایت 100 میلیون دلاری علیه کوئنتین تارانتینو
» مهران غفوریان: قهر من از سریال «در حاشیه» صحت ندارد
» چرا پسر ناصر حجازی پیشنهاد نیکی کریمی برای بازی در فیلمش را پذیرفت؟
» علی ملاقلی پور: «قندون جهیزیه 2» را هم می‌سازم
» نامه حسام نواب صفوی به ولادمیر پوتین
» مهدی هاشمی بار دیگر در فیلمی از کیانوش عیاری بازی می‌کند/ حضور شهاب حسینی در «کاناپه» منتفی‌ست
» مسعود کیمیایی در حال نوشتن فیلمنامه «قاتل اهلی» / او در این فیلم به سراغ یقه سفیدها می‌رود
» سحر زکریا: نابازیگرها نقش های اول را می خرند/ بعد از 21 سال فعالیت باید در خانه بنشینم و ببینم افرادی با کلی عمل جراحی روی صورتشان وارد این حرفه شدند و اسم خود را هم بازیگر گذاشتند
» سرمایه‌گذار غیبش زد، پولاد تولید اولین فیلمش را خواباند + انتقاد وی از رضا یزدانی
» مهتاب کرامتی: «رستاخیز» را بدون هیچ گونه قضاوت و پیش داوری ببینید/ این فیلم با صدق دل ساخته شد
» ناگفته‌های ایناریتو از بلند پروازانه‌ترین پروژه سینمایی‌اش با بازی لئوناردو دی‌کاپریو
» یکی دیگر از آخرین بازماندگان سینمای کلاسیک هالیوود درگذشت / مورین اوهارا که بازیگر زن محبوب جان فورد بود + عکس
» فیلم توقیف شده در ایران، فردا در جشنواره توکیو به نمایش درمی‌آید / تلاش «خانه دختر» برای کسب جایزه بهترین فیلم این جشنواره
» فیلمبرداری «50 کیلو آلبالو» به نیمه رسید/ مانی حقیقی ادامه فیلم جدیدش را در آبادان جلوی دوربین می‌برد
» نیکی کریمی داور جشنواره‌ی فیلم اسپانیایی شد
» پیامدهای ماجرای هک شدن فیلم «مصاحبه» همچنان ادامه دارد / کمپانی سونی به کارمندانش 8 میلیون دلار غرامت می‌دهد
» تعطیلی 5 روزه سینماهای کشور از فردا آغاز می‌شود
» کیومرث پوراحمد: فیلم جدیدم دنباله‌ی «شب یلدا» نیست
» رضا کیانیان: بسیار خوشحالم که در فیلم جدید کیومرث پوراحمد بازی می‌کنم / نقشم در این فیلم جای چالش‌ دارد
» بابک حمیدیان یکی از بازیگران اصلی «سیانور» بهروز شعیبی شد
» تقدیر از استاد برجسته سینما در حضور عباس کیارستمی/ جایزه دستاورد سینمایی جشنواره فیلم لومیر به مارتین اسکورسیزی اهدا شد
» میرکریمی «دختر»ش را بعد از عاشورا کلید می‌زند/ فرهاد اصلانی و مریلا زارعی بازیگران اصلی این فیلم هستند
» وضعیت تعطیلی سینماها در روزهای محرم اعلام شد
» جنیفر لارنس: از خودم به عنوان یک زن عصبانی‌ام
» هشدار سخت و جدی مدیران کمپانی سونی به دنیل کریگ: ساکت باش و «جیمزباند» را تحقیر نکن!
مشاهده آرشیو "اخبار سینما و تلویزیون در سایر رسانه ها"
در حاشیه سینما و تلویزیون
» کمدین آمریکایی از شباهت دونالد ترامپ به آدولف هیتلر گفت / او مریض است و اگر رییس‌جمهور باشد خیلی خطرناک می‌شود / به سرطان خود رای ندهید
» ادای احترام سازندگان فیلم «ابد و یک روز» به جانبازان شیمیایی / پیمان معادی: برای بار دوم و با اشتیاقی بیشتر از بار اول به دیدارتان آمدم + عکس
» انتقادهای پولاد کیمیایی از جشنواره فیلم فجر / از سردی جشن اختتامیه تا نوع پوشش و لباسهای بازیگران
» حمایت ایناریتو از شان پن برای مصاحبه‌اش با سلطان مواد مخدر
» فعالیت های بشر دوستانه ستاره هالیوودی ادامه دارد / آنجلینا یک کودک دیگر را به فرزندی پذیرفت
» مهناز افشار فعالیت در ستاد انتخاباتی مادر شوهرش را تکذیب کرد + عکس
» رابعه اسکویی به شبکه ماهواره‌ای GEM پیوست
» مهران غفوریان از بیمارستان نوشهر مرخص شد
» پشت پرده حمله علی ضیا به عادل فردوسی‌پور در شب یلدا چه بود؟!
» دیدار و عیادت جنیفر لارنس از بچه‌های بیمار در ایام کریسمس + عکس
» بازهم بازیگران وارد عرصه موسیقی و خوانندگی می‌شوند: اینبار نوبت هنگامه قاضیانی است
» محکومیت‌های مواد مخدری رابرت داونی جونیور بخشیده شد
» حراج 3 میلیون دلاری یادگارهای سینمایی سیلوستر استالونه
» خبری جالب: هتل رابرت دنیرو بدترین هتل سال 2015 لقب گرفت
» برد پیت و آنجلینا جولی: دعوایی حماسی که ممکن است رابطه شان را به انتها برساند
» شهادت مدونا در حمایت از شان پن
» کمک 426 هزار دلاری ستاره هالیوودی به پناهندگان سوری
» زورگیری از بازیگر زن سریال «شمعدونی»
» وقتی بابک زنجانی بازیگر سینما می‌شود! + عکس
» عکس یادگاری جالبی از خسرو شکیبایی و داریوش مهرجویی با جکی چان
» جواب توهین‌آمیز الهام چرخنده به سوال یک دانشجو
» خواننده و بازیگر مشهور هالیوود دلال مواد بود!
» حال رضا ناجی نسبتا خوب است
» راز خودکشی رابین ویلیامز توسط همسرش فاش شد
» تارانتینو: مرعوب تحریم اتحادیه‌های پلیس نمی‌شوم / پیام‌ خیلی روشن است، می‌خواهند من را پائین بکشند
» دادگاه لهستانی درخواست آمریکا برای استرداد رومن پولانسکی را رد کرد
» خبری عجیب و جالب: یک کمدین تلویزیونی رئیس جمهور کشور گواتمالا شد
» عکسی که نیوشا ضیغمی در روز عاشورا از خودش منتشر کرد
» واکنش بازیگر زن به خبر درگذشتش! + عکس
» جواب اینستاگرامی رامبد جوان به انتقادها و شایعات اخیر / از تسلیت نگفتن ماه محرم تا شایعه درآمدش از کمپین جمع‌آوری امضاء برای فاجعه منا
» عکسی که پرویز پرستویی از سنگ قبری با تصویر چهره خودش منتشر کرد
مشاهده آرشیو "در حاشیه سینما"
تبلیغات
با سینمانگار همراه شوید

همراه سینمانگار در آپارات همراه سینمانگار در فیس بوک همراه سینمانگار در اینستاگرام همراه سینمانگار در یوتیوب همراه سینمانگار در یوتیوب